Sayfa Başı

1. Üst üste 12 dönem boyunca KDV iade alacağını mahsup yoluyla alan mükelleflerin Bu dönemlerden herhangi bir dönemi incelemeye mi sevk edilmektedir?

2. Mükellefler KDV iade alacaklarını iade yerine devreden KDV olarak Kullanabilirler mi?

3. İade Hakkını Devreden KDV olarak kullanan Mükellef sonradan düzeltme beyanı vermek suretiyle iadeyi nakden ya da mahsuben alabilir mi?

4. İade alacağını  YMM raporuyla  almak isteyen mükellef, YMM 'nin rapor düzenleme sınırını aşan kısmını devreden KDV olarak beyan edip,  kalan kısmını YMM raporuyla alabilir mi?

5. İhracat teslimlerinde iade, hangi dönemde istenmelidir?

43. İade alacakları, ileride doğacak vergi borçlarına mahsup talep edilebilirmi?

99/2 sıra no’lu Vergi denetimi ve koordinasyonu iç genelgesine göre, KDV iade alacaklarını üst  üste 12 dönem boyunca mahsup yoluyla alan mükelleflerin mahsup yapılan bu dönemlerden herhangi bir dönemin incelemeye sevk edileceği belirtilmektedir. Mahsup yapılan bu dönemlerden herhangi bir dönem için olumlu inceleme raporu düzenlenmesi ya da YMM raporu düzenlettirilmesi halinde inceleme yapılan dönemden veya YMM raporu verilen dönemden itibaren yeniden 12 dönem mahsup yaptırma hakkı doğmaktadır.Örneğin, 2005 /1,3,5,6,7,8,9,10,11,12 ve 2006/1, 2. dönem KDV iade alacakları mahsup yoluyla alınmış olduğu varsayılsın. Şayet bu dönemlerden 2005/12. dönem için YMM raporu verilirse incelemeye sevk nedeni ortadan kalkacağı için incelemeye sevk edilmeyecek ve mükellefe 2006/1. dönemden itibaren yeniden 12 dönem mahsup yaptırma hakkı doğacaktır.

Mükelleflerin beyanname verme sırasında KDV iade alacağı ortaya çıktığında bunun mutlaka beyannamede iade olarak göstermek zorunda değildir. 39 sıra no’lu KDV Genel tebliğinde İade alacağının, devreden KDV olarak da gösterilebileceği belirtilmiştir. Örneğin 2006/temmuz döneminde 100.000 YTL ihracat yapmış olan bir mükellef temmuz dönemi için vereceği KDV beyannamesinde, istenecek iade tutarı hesaplanmamış olduğundan miktarı bilinmemektedir. Bunun hazırlanması zaman alacağı ve ayrı bir çalışma gerektireceği için beyan sırasında hazır değilse beyannamenin İstisna tutarı bölümüne sadece 100.000 YTL yazılıp, yüklenilen KDV  sütunu boş bırakılabilir. Ayrıca aynı beyannamenin ön yüzündeki 40. satırdaki İade edilecek satırda boş bırakılmak durumunda kalınacaktır. Beyannamenin bu şekilde verilmesiyle iade tutarı devreden KDV dahil edilmiş olarak beyan edilmiş olacaktır.

Mükelleflerin tam istisna kapsamındaki  iade alacak tutarı, teslim ettikleri mallar için yüklenilen KDV’lerle tespit edilebilmektedir. Yüklenilen KDV’nin tespiti ise, karışık zaman alıcı ayrı bir çalışma gerektirdiğinden beyanname verme sırasında bu hazırlık yoksa  iade hakkı beyannamede istemeden devreden KDV olarak gösterilmektedir. 96 sıra no’lu KDV genel tebliğinde, mükelleflerin daha sonra verecekleri düzeltme beyannameleri ile iade tutarı devreden KDV’lerinden çıkartılıp, bu miktarların  iade edilecek KDV olarak gösterilerek iadelerin alınabileceği belirtilmektedir. Örneğin 2006/mayıs ayı beyannamesinin verilmesi sırasında 100.000 YTL tutarında ihracat yapılmış ve GÇB ‘side gelmiş olsun. Bunun beyanı sırasında yüklenilen KDV’si ayrıca hesaplanması için zaman ve çalışma gerektirmesi gerektirdiğinden, bu hazır değilse 2006/ mayıs dönemi beyannamesinde ihraç istisnası olarak sadece 100.000 YTL olarak beyan edilecek Yüklenilen KDV sütunu ve beyannamenin önyüzünde iade edilecek satır  boş bırakılacaktır. Bu şekilde düzenlenen  beyannamede devreden KDV iade tutarı da dahil olmak üzere 25.000 YTL olarak beyan edilmiş olsun.Eylül ayında,  2006/5. ay için  iade istemli  düzeltme beyannamesi verilmesine karar verildiğinde, bu beyannamede ihracat istisnası satırına 100.000 YTL,   yüklenilen KDV’nin de sonradan yapılan çalışmada   15.000 YTL olduğu  tespit edilmişse bu tutar Yüklenilen KDV sütununa yazılacak, aynı şekilde beyannamenin önyüzüne de iade tutarı olarak 15.000 YTL, devreden KDV tutarı ise (25.000 – 15.000 =) 10.000 YTL olarak gösterilerek  düzeltme beyannamesi verilmesi gerekir. Ayrıca devreden KDV’ler değiştiğinden dolayı sonraki dönem beyannamelerinde de düzeltme yapılması gerekecektir.

Mükellefler iade alacaklarını 39 sıra no'lu KDV Genel tebliğine göre iade yerine devreden KDV olarak kullanabilmekteler.Bu kapsamda ödevli vergi dairesine, iadenin  bir kısmını devreden KDV olarak kullanacağını,  devreden olarak kullanılan bu iadenin sonradan tekrar iade olarak istenmeyeceği yolunda dilekçe ve ekinde düzeltme beyanı verirse  YMM rapor yazma sınırına çekilmiş olan  iadenin, YMM raporuyla alınabileceğinin mümkün olduğu görüşündeyiz.

Bilindiği üzere KDV kanunun 11. maddesi kapsamında ihracat teslimleri tam istisna kapsamında olup, teslime konu mal için yüklenilen vergi öncelikle indirim yoluyla giderilmektedir. İndirim yoluyla giderilmemesi durumunda ihracat istisnasının doğduğu dönemde giderilemeyen kısım mükellefe iade edilmektedir.ihracat istisnasının doğduğu dönem ise, Mal yurt dışına çıkıyorsa malın gümrükten  yurt dışı edildiği, serbest bölgeye gönderiliyorsa serbest bölgedeki alıcıya teslim tarihi, ya da yurtdışındaki müşteriye gönderilmek üzere yetkili gümrük atreposundaki işletmecisine teslim  tarihleri itibariyle istisna doğmuş olmaktadır. Uygulamada GÇB’lerin üzerine Kaşe vurulmak suretiyle malın yurtdışı edildiği tarih belirtilmektedir. KDV beyannamesi verilirken GÇB’ler üzerindeki yurtdışı ediliş tarihleri hangi döneme rastlıyorsa o dönem beyannamesinde ihracat teslimi beyan edilmeli, iade de aynı dönemde istenmelidir. İhracat faturasının daha önceki bir dönemde kesilmiş olmasının bir önemi yoktur.

İhracat faturasını kesilmiş olması malın yurt dışına çıktığını göstermez. İstisna ancak malın yurtdışına çıkmasıyla doğmaktadır. Bu nedenle Uygulama sırasında GÇB üzerindeki yurtdışı ediliş tarihi bir sonraki yıla kaymışsa, bu durumda mal bir önceki dönem stokları içinde gösterilmeli, hasılat ve KDV beyannamesinde istisna olarak bir sonraki yılın ayında beyan edilmelidir. Örneğin 26.12.2005 tarihinde ihracat faturası düzenlenen bir mal, 3. Ocak 2006 tarihinde yurtdışına çıkmışsa , bu mal 2005 yılı kayıtlarında stok olarak gösterilmeli, 2006 0cak ayına hasılat kaydedilmeli ve 2006/Ocak ayı KDV beyannamesinde de istisna olarak beyan edilmeli ve varsa iade talep edilmelidir.

Bilindiği gibi ihracat istisnası malın yurtdışına çıktığı tarihte doğmaktadır. Dolaysıyla ihracat tutarı malın yurt  dışı ediliş tarihindeki merkez bankası alış kuru esas alınarak hesaplanmalıdır. Bilindiği üzere uygulamada,  ihracat bedelinde , üç ayrı döviz kurunun  kullanılarak hesaplandığı sıklıkla karşılaşılmaktadır. Örneğin yapılan bir ihracat için kesilen ihracat faturası 25.5.2006 tarihini  taşımış olsun bu fatura üzerinde döviz kuru 1,45 YTL, GÇB üzerinde 1,48 YTL, Malın yurt dışı ediliş tarihi 2.6.2006 tarihi olduğu varsayılsın bu tarihte de merkez bankası alış kuru 1,50 olsun. Yukarıdaki açıklama uyarınca yasal defterlere ihracat bedeli olarak 601 no’lu hesaba malın yurt dışı edildiği tarihteki merkez bankası alış kuru olan 1,50 YTL’yi esas alarak kayıt yapılması gerekir. Ve KDV beyannamesinde de bu tutar beyan edilmelidir. Ancak bununla birlikte Faturadaki ya da GÇB üzerindeki döviz kuru esas alınarak hesaplanan ihracat bedelinin  yasal deftere ve KDV beyannamesine aktarılmış olması herhangi bir vergi ziyaına sebep olmayacağından GÇB üzerindeki döviz kurunun esas alınmış olmasının bir mahsuru bulunmamaktadır. Şöyleki: Örneğin 100.000 $ ihracat bedeli için GÇB’deki döviz kuru 1,48 YTL Kullanıldığın da yasal deftere ve beyannameye ihracat istisnası olarak (100.000 * 1,48 =) 148.000 YTL, malın yurtdışı edildiği tarih esas alınarak o tarihteki merkez bankası kuru esas alındığında ise (100.000 * 1,50 =) 150.000 YTL yazılmış olacak.  120 no’lu hesapta döviz cinsinden alacak tahsil edilmemişse dönem sonlarındaki değerlenmede, ya da dövizli alacağın tahsil edilip bozdurulması durumunda oluşan alacak tutarı  160.000 YTL ise; 1. durumda (160.000 -148.000 =) 12.000 YTL, 2. durumda (160.000 – 150.000 =) 10.000 YTL  kur farkı geliri yazılacaktır. Bu durumda döviz kurun  düşük  alınmış olması, sonradan kur farkı geliri yazılmak suretiyle düzeltilmiş olmaktadır. Kişisel görüşümüz GÇB’lerdeki döviz kuru esas alınırsa, Vergi dairesinin incelemesi sırasında, beyanname ile GÇB üzerindeki ihracat tutarını karşılaştırdığında bir uyumsuzluğun olmadığını göstermek bakımından yararlı olacaktır.

Bilindiği üzere kambiyo mevzuatına göre ihracat bedellerinin en geç 180 gün içinde tahsil edilip yurda getirilmesi gerekmektedir. İhracat yapıldığında ihracat bedeli, malın yurtdışı edildiği tarihteki merkez bankası alış kuru ya da GÇB üzerindeki kur esas alınarak 120- yurtdışı müşteriler borçlu, 601- Yurtdışı satışlar alacaklı şeklinde yevmiye kaydı yaparak kayıtlara işlenmektedir. Bu tutar aynı şekilde ilgili dönem KDV beyannamesinde de İhracat istisnası olarak beyan edilmektedir. 120- yurtdışı müşterilerden olan alacak 180 günlük süre içerisinde geldiğinde ya da bu alacak bu şekilde beklemekte iken geçici vergi dönemleri gelmişse değerleme yapılması gerekecektir. Dövizin bozdurulmasında fiili döviz satış kuru, yada dönem sonlarında değerlemede merkez bankası alış kuru esas alınarak alacak değerlemeye tabi tutulur. İlk kayıttaki ihracat bedeli ile son değerlemedeki kur arasında oluşan fark,      50.000 YTL ise; bazı yazarlara ve görüş sahiplerine göre; aşağıdaki kayıt yapılmaktadır:

--------------------------------------------------   /---------------------------------------------------------------------

120- Alıcılar Hesabı- Yurtdışı müşteriler               50.000

                                               601- Yurtdışı Satışlar                 50.000

-------------------------------------------------/   ---------------------------------------------------------------------

Bu şekilde bir kayıt yanlış olmamakla birlikte Muavin hesaplarında 601- Yurtdışı satılar toplamıyla KDV beyannamesinin İhracat istisnası toplamları tutmayacaktır. Vergi Dairesindeki incelemelerde ve yapılan denetimlerde bu tutarsızlığın sebebi her seferinde sorgulanacaktır. Yukarıdaki kayıt yerine kişisel görüşümüze göre bu kur farkı, gelir ise 646- Kambiyo gelirlerine, kurda azalma oluşmuşsa 656- Kambiyo zararları hesabına yazılması halinde; 601’deki yurtdışı hesabı ile KDV beyannamelerindeki İhracat istisnası tutarları arasında uyumsuzluk olmayacaktır.

84 sıra no’lu KDV genel tebliğine göre; Hizmet ihracı, bavul ticareti (61 no’lu KDV genel tebliğ kapsamındaki teslimler) ve bavul ticareti kapsamında özel faturalarla ihraç kayıtlı teslimlerden doğan KDV iade alacakları için DAB ibrazı zorunludur. Bunun dışındaki ihraç teslimleri nedeniyle iade alacağında DAB ibraz etme zorunluluğu bulunmamaktadır.

TPKK hakkında 32 sayılı kararla 03.09.2005 tarihinden itibaren her bir ihracat işlemine ilişkin GÇB’lerde 100.000 $ ve eşitine kadar mücbir sebeplerin varlığı aranmaksızın aracı banka ve özel finans kurumlarınca terkin edilmektedir. Bunun dışındaki ihraç bedellerinin en geç 180 gün içinde yurda getirilmesi gerekmektedir.         İhraç bedellerinin 100.000 $’a kadarı terkin, üzerindeki dövizin 180 gün içinde yurda getirilmesi gerekir. Kambiyo mevzuatı bakımından böyle olmakla birlikte vergi yasaları yönünden tüm ihracat bedelinin tahsil edilmesi, tahsilinin gecikmesi durumunda tahsiline ve dövizin bozdurulduğu ana kadar kur farkı geliri yazılması gerekmektedir. Yeri gelmişken belirtmek gerekirse, yurt dışı müşteriden ihracat bedeli, banka aracılığı dışında yolcu beraberinde getiriliyorsa 1.1.2002 tarihinden itibaren “döviz Beyan Tutanağı” aranmaktadır.

18 sıra no'lu Serbest Muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel tebliğine göre, süresinde YMM'lerle tam tasdik sözleşmesi yapan mükelleflerin gerek mahsuben gerekse nakden YMM raporuna göre yapılacak iadelerde herhangi bir sınır bulunmadığı belirtilmektedir. 23 no'lu tebliğde Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara 43 ve 61 sıra no'lu tebliğ kapsamında yapılan ihracat teslimleri (Özel fatura ile) nedeniyle yapılacak iade de, süresinde tam tasdik yapılmış dahi olsa üst sınır getirilmiştir. Bu sınır her yıl bakanlıkça tespit edilmekte olup, tespit yapılmadığı yıllarda yeniden değerleme oranında artış yapılarak  üst sınır tespit edilmektedir. Buna göre 2006 yılı için üst sınır 60.000 YTL'dir. YMM'lerle tam tasdik yapma süresi her yılın ocak ayının sonuna kadar yapılmaktadır. Süresinde tam tasdik sözleşmesi yaptırmamış  ya da hiç tam tasdik sözleşmesi bulunmayanların YMM raporuyla iade almada üst sınır bulunmaktadır. 2006 yılı için bu sınır iade türler itibariyle aşağıdaki gibidir. (37 sıra no'lu tebliğ)KDV kanunun 11,13, 14 ve 15. madde kapsamındaki teslimlerinden doğan iade alacaklarında üst sınır, 231.000 YTL, İndirimli oranlı KDV iade teslimlerinden dolayı oluşan nakden iade yıllık yapılmakta olup, buradaki yıllık üst sınır, 461.000 YTL dir.29 sıra no'lu SM,SMMM ve YMM kanunu Genel tebliğine göre, YMM ile tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin iade tasdik raporu mutlaka tam tasdik sözleşmesi yapılan YMM tarafından yapılacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte süresinde tam tasdik sözleşmesi yapılmak şartıyla aynı YMM tarafından  varsa önceki yıllara ait iade alacakları içinde  sınırsız iade rapor düzenlenebilmektedir.Önceki yılda başka YMM ile tam tasdik sözleşmesi varsa, yeni yılda sözleşme yapılan YMM'nin  önceki yıl için sınırsız iade rapor düzenleyebilmesi için, eski YMM'nin kendi dönemine ilişkin  gelir ya da kurumlar vergisi tasdik raporunu vergi dairesine teslim etmiş olmalıdır. Rapor teslim  şartı, rapor teslim süresi olan gelir vergisi mükellefi için 15 mayıs, kurumlar vergisi mükellefi için 15 Haziran dönemi henüz dolmamışsa bu şart aranmamaktadır.

Bilindiği üzere İhraç kaydıyla mal teslim eden mükellefler, bu şekildeki teslimleri KDV beyannamesinin arka yüzündeki 10 no’lu tabloya  ihraç kayıtlı teslim tutarı ve bu teslimden dolayı varsa iade alacağı gösterilmektedir. İade alacağı hiçbir dönemde beyannamenin ön yüzündeki (40. satır)  iade edilecek KDV satırında gösterilmeyeceği, İhracatın gerçekleşmesiyle GÇB’lerin diğer belgelerin tamamlanmasıyla birlikte dilekçe ekinde iade talep edileceği 95 sıra no’lu tebliğde açıklanmıştır. Şayet ihraç kayıtlı malla ilgili iade alacağı, devreden KDV olarak kullanılmak istenirse, bir dilekçe ekinde  ihraçatcı dan noter tasdikli ya da YMM tasdikli GÇB, ihraç faturası ve İhraç kayıtlı faturalar eklenerek ve dilekçede ihraç kayıtlı teslimden kaynaklanan iade alacağının  devreden KDV olarak kullanılacağı belirtilerek vergi dairesine dilekçenin verilmesi gerekmektedir. Bu dilekçe ile birlikte o dönemde verilecek  KDV beyannamesine önceki dönemden devreden KDV tutarı satırına, iade alacağı da dahil edilerek beyanname verilir. Bu suretle iade alacağı devreden KDV olarak beyan edilmiş olacaktır.  Örneğin 2006/3. dönemdeki 100.000 YTL ihraç kayıtlı mal ve  bu ihraç kayıtlı teslimden dolayı 18.000 YTL iade alacağı beyan edilmiş olsun. 2006/5. dönemde GÇB’ler ve faturalar Noter tasdikli olarak ihraçatcı dan alınmış olsun. Buna ihraç kayıtlı fatura da ilave edilerek dilekçe ekinde vergi dairesine iade alacağını devreden KDV olarak kullanılacağı belirterek 2006/5. dönem beyannamesinin önceki dönem devreden KDV satırına iade tutarı yazılarak iade alacağı devreden KDV olarak kullanılabilir.

Dahilde işleme izin belgesi sahiplerince tecil terkin kapsamında mal tesliminde bulunabilmektedirler. 83 sıra no’lu KDV genel tebliğine göre, bunların tecil terkin ve iade işlemleri, İhraçatcı firmanın, tecil terkin kapsamında malların imalatta kullanıldığı ve ihraçatının belge kapsamında süresinde yapıldığına ilişkin YMM raporu düzenleterek imalatçıya teslim edeceği, Vergi dairelerinin de bu rapora istinaden tecil, terkin varsa iade işlemlerini yapacağı belirtilmektedir. Durum böyle olunca iade hakkını devreden KDV olarak kullanmak isteyecek  mükellefin iade alacağını, devreden olarak kullanabilecekleri dönemin raporun yazıldığı dönemden itibaren mümkün olduğu 98 sıra no’lu tebliğde açıklanmıştır. Buna göre dahilde işleme izin belgesi sahiplerine geçici 17. maddesine göre tecil terkin kapsamında ( KDV tahsil etmeden) mal teslim eden mükellefin iade alacağı, ihraçatcı firmadan gelecek YMM raporuyla yapılacağından dolayı, bu iade alacağı devreden KDV olarak kullanılacak olsa dahi yine raporun gelmesi beklenecek rapor geldikten sonra dilekçe ekinde iade alacağını devreden KDV olarak kullanabilecektir. İhraç kayıtlı mal teslimlerinde olduğu gibi bu teslimler içinde dilekçeye   noter tasdikli ya da YMM tasdikli GÇB, ihracat faturası  ve Geçici 17. maddeye göre düzenlenmiş fatura ve YMM raporu eklenerek  vergi dairsine verilecektir. Buna istinaden o dönem verilecek KDV beyannamesinin  önceki dönem devreden KDV ‘ye iade alacağı da ilave edilerek hazırlanmış KDV beyannamesi verilmek suretiyle iade hakkı devreden KDV olarak kullanılmış olacaktır.

Bilindiği üzere ihraç kayıtlı teslimlerde 95 sıra no’lu tebliğ uyarınca sadece ihraç kayıtlı teslimin yapıldığı tarihte KDV beyannamesinde beyan edilmekte bu beyannamenin arka yüzünde tecil edilebilir KDV –Tecil edilecek KDV - İade edilecek KDV satırları doldurulmakta, iade GÇB ve ihracat faturaları geldikçe dilekçeyle birlikte iade talep edilmektedir. Sorulan soruda; ihracat kayıtlı mal teslimiyle ilgili KDV beyannamesinde, hem tecil edilecek vergi, hem de iade edilecek vergi çıktığında dilekçeyle iade talebinde bulunulduğu sırada ihracatın bir kısmı yapılmış olması durumunda, öncelikle terkin mi yoksa iade mi yapılacağı  sorulmaktadır.  95 seri no’lu kdv genel tebliğinde böyle bir durumda orantı yapılmak suretiyle hem terkin hem de iade yapılacağını belirtmektedir.Örneğin 2006/mayıs dönemindeki beyannamede 100.000 YTL  ihraç kayıtlı teslim yapılmış ve bu beyannamede 6.000 YTL tecil  edilecek vergi, 12.000 YTL iade edilecek vergi beyan edilmiş olsun. 2006/haziran döneminde 25.000 YTL tutarındaki ihracatın G Ç B’ si ve faturası gelmiş ve vergi dairesine bununla ilgili iade talep edildiğinde vergi dairesi, (6.000 * 25.000 /100.000 =) 1.500 YTL  terkin, (12.000 * 25.000/100.000 =) 3.000 YTL iade yapacaktır.

KDV kanunun 32. maddesine göre iade yoluyla giderilmeyen vergilerin mükellefe iade olunacağı öngörülmüştür. Bu kurala göre düzenlen KDV beyannamesi dizaynında da %1’den veya %8’den daha yüksek yüklenilen KDV’nin de iadesine imkan verecek şekilde düzenlenmiştir.

Olayı örnekle açıklamaya çalışalım:

A Ltd. Şti. 100.000 YTL %1 den, 200.000 YTL %8’den kendi imal ettiği malı ihraç kayıtlı olarak teslim etmiş olsun. %1 lik teslimden dolayı 10.000 YTL, %8’ lik teslim malından dolayı 22.000 YTL KDV yüklenmiş olsun. Bunların iadeyle ilgili beyanname aşağıdaki gibi  olacaktır.

Beyannamenin 10 no’lu tablosu aşağıdaki gibi doldurulmalıdır.

Teslim Hizmet Bedeli   Oran     Hesaplanan KDV                        Yüklenilen KDV

100.000                                 %1       1.000                           10.000

200.000                                 %8       16.000                          22.000

Toplam                                             17.000                          32.000

Tecil Edilebilir KDV                                                                : 17.000

İhracatın gerçekleştiği dönemde iade edilecek KDV : 17.000

(not:tecil edilecek vergi olmadığı varsayılmıştır.)

İade edilecek vergi farkı(32.000 – 17.000 )                  :15.000

Toplam iade edilecek KDV (17.000 + 15.000 )  32.000

KDV kanunun 11/1-c maddesine göre, KDV tahsil etmeden  tecil terkin kapsamında mal teslimini, ancak imalatçılar tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır.

      27 sıra no'lu KDV genel tebliğinde de kimlerin imalatçı olduğu aşağıdaki şekilde belirtilmiştir. Buna göre;

1.       sanayi siciline kayıtlı sanayi sicil belgesine sahip olunması.

2.       sanayi odasına, ticaret odasına veya  esnaf ve sanatkarlar odalarından birine kayıtlı olması.

3.       en az 5 işçi çalıştırma ( 99 no'lu tebliğle 5 işçi çalıştırma zorunluluğu kaldırılmış, bunun yerine teslimin yapıldığı tarihte sanayi sicil tebliğlerinde öngörülen işçinin çalıştırılmış olması yeterli olacaktır.)

4.       sanayi sicil belgesinde belirtilen araç parkına sahip olunması.

   Bu şartları taşımadığı halde ihraç kayıtlı faturanın kesilmesinden dolayı ziyaı ya uğratılan vergiden faturayı kesen mükellef öncelikle sorumlu olacaktır.

 17. Sanayi sicil belgesi bulunmayan dönemlerde ihraç kayıtlı fatura kesmiş bulunan imalatçı mükelleflere tecil-terkin ve KDV iadesi yapılabilir mi?

27 no'lu KDV genel tebliğinde imalatçı olma şartlarını taşıdığı halde sadece sanayi sicil belgesi olmayan mükelleflerin  sanayi sicil belgesi almak için müraçat etmiş olup, verileceğine ilişkin olumlu yazı alanların da ihraç kayıtlı fatura kesebilecekleri belirtilmektedir.

 Öte yandan Maliye Bakanlığı'nın 21.4.2000 tarih ve 18389 ve 10.6.1997 tarih ve 54/5411-1957/23858 sayılı muktezalarında, İmalatçı olmanın diğer şartlarını yerine getiren ve sadece sanayi sicil belgesi bulunmayan  imalatçı mükelleflerin sanayi Bakanlığına Sanayi sicil belgesi almak için müraçat ettikleri dönemden önceki dönemlerde, ihraç kayıtlı teslim ettikleri mallarında  kendileri tarafından imal edildiği ve  imalatçı olmanın diğer şartlarını taşıdıklarını bir müdür yardımcısı, bir şef  ve iki memurunun oluşturulacağı yoklama gurubunca yapılacak incelemeyle tespit yaptırılması  durumunda,  ihraç kayıtlı teslimler içinde tecil-terkin ve iade işlemlerin yapılabileceği belirtilmiştir. Bu tespit YMM tarafından da yapılabilmektedir. Bu durumda diğer imalatçı olma şartlarını taşıyan mükelleflerin kendilerinin imalatını yaptıkları ve ihraç kayıtlı teslim ettikleri mallarla ilgili, teslimin yapıldığı dönemlerde sanayi sicil belgesi bulunmasa dahi, teslim ettikleri malları kendilerinin imal ettiğini, imalatçı olma şartlarını taşıdıklarını vergi dairesine yukarıda belirtilen şekilde yoklama gurubuna veya YMM'ye yaptırmaları halinde tecil terkin ve iade işlemleri yapılabilecektir.

 18. Fason olarak imal edilen mallar,  ihraç kayıtlı olarak teslim edilebilirmi ?

27 sıra no'lu KDV Genel tebliğinde , ihraç kayıtlı mal teslimini ancak imalatçı olanların yapabileceklerini belirtildikten sonra, kural olarak imalatçının bizzat ürettikleri malların teslim edileceğinin altı çizilmektedir. Ayrıca imalatçının ihraç kaydıyla teslim ettiği mal üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan aynen ihraç edilmiş olması da gerekmektedir.

27 no'lu tebliğde, imalatçı şartlarını taşıyan mükelleflerin kapasite yetersizliği nedeniyle, sanayi sicilinde belirtilen üretim dalında olmak şartıyla, bir kısım malların bazı kısımlarını, ham ve yardımcı malzemeleri kendisi karşılayıp dışarıya fason işçilik ödeyerek imal ettirdiği malları da ihraç kayıtlı teslim edebileceğini belirtilmiştir.

Yine aynı tebliğde, imalatçı olmanın tüm şartlarını taşıyan mükelleflerin, kapasite yetersizliği nedeniyle sanayi sicilinde belirtilen üretim dalındaki malları, kendisi işin organizasyonunu ve riskini üstlenip, hammadde ve yardımcı malzemesini de kendisi verip, dışarıya sadece fason işçilik ödeyerek imal ettirdiği malları da ihraç kayıtlı olarak teslim edebileceği belirtilmektedir. İmalatçının dışarıdan hazır olarak temin ettiği ya da sanayi sicilinde belirtilmeyen konuda fason olarak imal ettirdiği veya hiçbir makine parkı olmadığı halde, yani imalatçı olma şartlarını taşımayan bir mükellefin işin organizasyon ve riskini üstlenerek  fason ücreti ödeyerek imal ettirilmiş olduğu malları, hiçbir surette ihraç kayıtlı olarak teslim edemeyecektir. Diğer yandan  fasoncunun ücret karşılığı yaptığı işçilikten dolayı imalatçı sayılmadığı belirtildiğinden, fasoncu ihraç kayıtlı fatura kesemeyecektir.

İhraç kayıtlı mal teslimiyle ilgili tecil-terkin ve iade işleminin yapılabilmesi için vergi dairesine noter ya da YMM onaylı GÇB'nin ibrazı gerekmektedir.

      İmalatçı tarafından ibraz edilen GÇB'nin üzerinde imalatçı firmanın isminin yer alması gerekmektedir ki vergi dairesi, imalatçı tarafından  ihraç kayıtlı teslim edilen malın ihraç edildiğini tespit edebilsin. Genel uygulama bu şekilde yürümekle birlikte bazı hallerde GÇB üzerinde imalatçının isminin yer almadığı bu nedenle de terkin ve iade işlemlerinde sorunlar çıkmıştır. Bu sorunların aşılabilmesi maksadıyla  99 sıra no'lu KDV Genel tebliğde gerekli düzenleme yapılmıştır.

      Tebliğde,  İhraç kayıtlı teslimlerden dolayı imalatçı tarafından ibraz edilen GÇB üzerinde imalatçının isminin bulunmaması durumunda aşağıda belirtilen işlemlerin yapılması durumunda imalatçının terkin ve iade işlemlerinin yapılabileceği belirtilmiştir.

      Buna göre;           

            İmalatçılar ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine dair ihracatçı firmadan onaylı bir yazı alacaklardır. Bu yazıda;

- ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tarihi ve sayısının,

- belgeyi talep eden imalatçının; adı, soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, ihraç kayıtlı teslim edilen mala ilişkin fatura veya benzeri belgenin tarihi, numarası, mal veya hizmetin cinsi, miktarı, bedeli, katma değer vergisi oranı ve hesaplanan katma değer vergisi tutarının,

gösterilmesi gerekmektedir.

91 seri no'lu KDV genel tebliğinde, ihraç edilecek malın ayrılmaz parça veya eklentisi olan malların da asıl malla birlikte ihraç kayıtlı teslim edilebileceği 87 no'lu tebliğde açıklanmıştır. Buna göre; ihraç kayıtlı olarak alınan malların ihraçında kullanılan ambalaj maddesi ve malzemesi olarak kullanılacak mallar, ihraçat faturasında, GÇB üzerinde veya eklerinde  belirtilmek ve gümrük makamlarınca da doğruluğu konusunda meşruhat verilen ambalaj maddesi veya malzemesi içinde ihraç kayıtlı teslimde bulunulabilecek ve bu teslimler içinde tecil terkin iade işlemi yapılabileceği belirtilmiştir. Örneğin, imalatcı- ihraçatcı  A LDT. ŞTİ., Tahin helvası imal edip ihraç etmektedir. İhraç edeceği tahin helvaların ambalajında kullanacağı kutu, ve kolileri imalatçılarından ihraç kayıtlı almıştır. İmalçılarcılara terkin ve iadenin yapılabilmesi için, kullanılan kutuların  ihraçatçının faturasında ve GÇB üzerinde veya ekleri üzerinde  belirtilmiş olması ayrıca gümrük makamlarınca da doğruluğu konusunda meşruhat verilmiş olması  gerekmektedir.

KDV kanunun  14. maddesine göre uluslararası yolcu ve yük taşımacılığı teslimleri KDV istisnasına tabidir.

       Uluslar arası taşımacılığın KDV  istisnasına tabi olabilmesi için taşıma işinin aşağıdaki özelliği bulunması gerekir.

      Buna göre ;

-Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye'de son eren,

-Türkiye'de başlayıp yabancı bir ülkede sona eren,

Yabancı bir ülkede başlayıp, Türkiye'den geçip, yine yabancı bir ülkede sona eren taşıma işleri istisna kapsamında olup, Bu işler dolaysıyla düzenlenen faturalarda KDV hesaplanmamaktadır.

      Yurt dışında başlayıp yine yurt dışında biten işler, KDV'ye tabi olmadığından İstisnaya da  konu olmayacaktır.

      Örneğin Almanya'dan alınan yük, İngiltere'ye taşınmışsa bu iş KDV'ye tabi olmadığından, istisnaya da tabi değildir.

KDV beyannamesinde İstisnanın beyanı en erken yükün veya yolcunun; Yurt dışı çıkışlarda tır karnesi üzerinde çıkış tarihi, Türkiye'ye girişlerde yine gümrük giriş tarihi  esas alınarak beyan edilmeli, İade de bu tarihin tekabül ettiği dönemde  istenmelidir.

      Örneğin ASD uluslar arası taşımacılık Ltd. şti. Konya'dan aldığı malı, tırla Almanya'ya taşımak üzere anlaşmıştır. Yük taşımasından dolayı ihraçatcı firmaya 25.5.2006 tarihli 12.000 YTL  tutarında  KDV'siz fatura kesilmiştir. Yük, Kapıkule gümrüğünden 3.6.2006 tarihinde çıkmış ve  13.6.2006 tarihinde yerine teslim edilmiştir.

      Bu örnekte İstisna, malın yurtdışı edildiği 3.6.2006 tarihinin rastladığı,  2006/Haziran dönemi beyannamesinde beyan edilecek ve iade de aynı beyannamede istenecektir.

Gümrük birliği anlaşmaları çerçevesinde, Türkiye ile Avrupa birliği ülkeleri arasında yapılacak taşımacılık "transit beyannamesi" yle tevsik edilebilecektir.

      Türkiye ile ırak arasında yapılacak taşımacılıkta "kara manifestosu"yla belgelenecektir.

      Diğer ülkelerle yapılan taşımacılıkta ise tır karnesinin birinci sayfası ile giriş ve çıkışlarda gümrüğe bırakılan tır karnesi nüshasının dipkoçanları ile belgelenebilecektir.

      Tır karneleri ile dipkoçanları, noterden ya da ymm tarafından onaylatılmış örnekleri vergi dairesine iade sırasında tevsik edici belge olarak ibraz edilebilecektir. 81 no'lu tebliğle bu belgeleri ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret borsalar birliğince de onaylatılabilecektir.

      Yukarıda belirtilen belgelerin bulunmaması halinde taşımacık işi,

İadenin azami tutarı, bir dönemde yapılan uluslar arası taşımacık işi nedeniyle düzenlenen fatura tutarının %18'ini geçmeyecek şekilde iade istenebilmektedir.

      Bir dönemde iadeye esas alınacak faturaları tespit ederken, tır karnesi üzerinde gümrükten çıkış ya da giriş tarihi ve sonrası tarihleri taşıyan faturalar iadeye esas alınmalıdır. Çünkü İade en erken çıkış veya giriş tarihlerine rastlayan dönemlerde yapılması gerekmektedir.

      Bu şekildeki oluşturulan faturalar toplamı üzerinden %18 hesaplandığında azami istenebilecek iade tutarı bulunmaktadır.

      Bu bilgilerde dikkate alınarak bir dönemde istenecek iade tutarı aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır:

Öncelikle taşımacık işi nedeniyle yüklenilen doğrudan giderler iade tutarının tespitinde dikkate alınmalıdır. Bunlar motorin, yağ, tamir, lastik, parça v.b. direkt giderlerdir

      Daha sonra istenmesi halinde ortak giderlerden (genel giderlerden) pay verilebilir.

      En sonra da taşımacılık işinde kullanılmak şartıyla alınan tır çekici gibi taşıtların alımı sırasında yüklenilen KDV'den o dönem istenecek iade tutarı %18 aşmayacak şekilde iade istenebilecektir.

      Örneğin ABC uluslararası taşımacılık yapan  ABC Ldt. Şti.'nin 2006 Haziran döneminde 100.000 YTL tutarında istisna kapsamında taşımacılık yaptığını varsayalım. Bunun yüklenilen KDV'si ile ilgili bilgilerde aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.

      Motorin- yağ -tamir bakım v. benzeri giderlere ait KDV toplamı                               : 3.000

                  Genel yönetim giderlerinden gelen paya ait KDV toplamı                            : 1.500

            Toplam                                                                                                          4.500

  Tır ve çekici alışlarına ilişkin bu dönem iade ye esas alınan KDV                                   13.500

(Taşıtlara ait toplam iade 25.000 YTL )

  Toplam istenebilecek iade tutarı          (4.500 + 13.500 )                                            :18.000 YTL dir.

 24. Kiralık araçlarla uluslar arası taşıma işi yapılması durumunda bunlara da istisna kapsamında İade yapılabilir mi? Yapılırsa iade hesabı nasıl yapılmaktadır?

İstisna, uluslar arası taşımacılık işine uygulanmaktadır.  Tır ve çekiciler uluslar arası taşımacılık belgesi (C2 belgesi)        sahibi firmaya ait olabileceği gibi, kiralanmak suretiyle temin edilmiş araçlarla da yapılabilir.

      KDV iadesi uygulamasında kendine ait araçlara isabet eden iadeyi kendisi, Kiralık araçlara ait iade de kiralık araç sahiplerine yapılmaktadır.

      Örneğin ABC uluslar arası taşımacılık Ltd. Şti. Türkiye'den Almanya'ya taşınmak üzere 5 tır yük almış olsun. Bunun için Türkiye'deki ihraçatcı firmaya 2006/Haziran ayına  100.000 YTL navlun fatura düzenlemiştir.

Malların 2 tırı kendine ait, 3 tırı da kiralık olarak anlaştığı araçlarla yaptırmış olsun. Kiralık araçlar bu işin   60.000 YTL 'lik kısmını gerçekleştirmiştir.

      Taşımacılık firması 2006/Haziran dönemindeki KDV beyannamesinde istisna tutarı 100.000 YTL olarak beyan edecektir.

      İade ise en fazla kendi araçlarına ait taşıma işi hasılatın %18' olacaktır. Kendi araçlarına isabet eden hasılat 40.000 YTL olduğundan en fazla (40.000 * 0,18 = 7,200 YTL  taşıma şirketi kendisi için  iade isteyebilecektir.

      60.000 YTL' lik kısım için ise, kiralık araç sahiplerince 2006/Haziran dönemi beyannamesinde 60.000 YTL istisna olarak beyan edilecek. İade tutarı da en fazla (60.000 * %18 =) 10.800 YTL olacaktır.

      Vergi dairesi kiralık araç sahiplerine iade yaparken 60.000 YTL' ye isabet eden iadenin alınmadığına ve alınmayacağına ilişkin  taşımacılık firmasından taahhütname alarak vergi dairesine vermesi gerekmektedir.

Uluslar arası taşımacılık istisnasının uygulanması için tek şart, taşıma işinin Türkiye'den başlayıp başka bir ülkede bitmesi, ya da başka bir ülkede başlayıp Türkiye'de bitmesi veya Türkiye dışında başlayıp Türkiye'den geçerek  başka bir ülkede biten yolcu ve yük taşıma işleri girmektedir. Bu taşıma işi, yurtiçindeki bir müşteriye verilebileceği gibi yurtdışındaki bir müşteriye de verilebilir. Ayrıca taşıma bedelinin döviz olarak getirilmesi zorunluluğu da  bulunmamaktadır.

Uluslar arası taşımacılık işinin kendisinin istisna kapsamında olduğunda kuşku yok. Bunun yanında uluslar arası taşıma için yük bulma, yolcu bulma, nakliye komisyonu, brokerlik,bilet ve acentelik gibi adlarla anılan aracılık hizmetleri de istisna kapsamındadır. Burada aranacak şart, aracılık hizmetinin istisna kapsamına giren yurtdışı taşımacılık için verilmiş olmasıdır. Bu şart sağlanmışsa istisna bu aracılık hizmeti içinde uygulanacaktır. Bunun yanında alınan yükün geç boşaltılması nedeniyle bekleme için alınan demurage ücreti ya da erken boşaltma nedeniyle alınan ek pirim şeklindeki ücretlerde taşıma işinin bir parçası olması nedeniyle  istisna kapsamındadır.

Taşımacılık istisnası nedeniyle istenecek iade, 1.000 YTL'ye kadar vergi dairesi teminat ve inceleme raporu istemeden nakden iade yapabilmektedir.  Mükellefin kendine veya  mal ve hizmet satın aldığı mükelleflere ait  vergi ve sigorta borçlarına hiçbir sınır olmadan mahsuben iade yapılabilmektedir.Tam tasdik sözleşmesi olmayan mükelleflerin bir dönemdeki iade tutarı 231.000 YTL'ye kadar YMM raporuyla nakden ya da mahsuben iade yapılabilmektedir. Süresinde yapılmış tam tasdik sözleşmesi varsa   hiçbir sınır olmadan iade yapılabilmektedir.İade talebi sırasında; Dilekçe, indirim listesi, yüklenim listesi, istisna kapsamında düzenlenen fatura örneği, tır karnesinin  ilk sayfası ile gümrüğe giriş ve çıkışlarda bırakılan nüshasına ait dip koçanının noter ya da YMM  tasdikli Örneğinden oluşan evraklar hazırlanmış olmalıdır. Bu evraklarla   iade talebinde bulunulmalıdır.

Düşük oranlı teslimlerden (%1 veya %8 ) kaynaklanan yıl içinde iade 2006 yılında başlamıştır. Yıl içinde iade  99 sıra no'lu tebliğ ile sadece mükellefin Kendi vergi ve sigorta borçlarına, 101 sıra no' lu tebliğ ile de elektrik ve doğalgaz borçlarına mahsuben iade imkanı getirilmiştir. Yıl içinde nakden iade yapılmamaktadır.  Yıl içinde mahsup istenmeyen ya da borcu olmadığından mahsup yapılamayan iade takip eden yılın ocak-Kasım dönemleri KDV beyannamelerinden herhangi birinde yıllık nakden ya da Mahsuben iade yapılabilmektedir.

Gerek yıl içindeki aylık mahsuben iadelerde, gerekse takip eden yılda, yıllık nakden veya mahsuben iadelerde iade miktarı 4.000 YTL' yi geçmişse bunlar İnceleme raporuyla,teminat mektubuyla ya da YMM raporuyla yapılmaktadır.

Bilindi üzere düşük oranlı teslimlere ait iade 11.7.2006 tarihinde yayımlanan 99 sıra no'lu KDV tebliğine kadar yıllık yapılmaktaydı. Bu tebliğin yayımından itibaren aylık mahsuben iade imkanı getirilmiştir. 99 no'lu tebliğde 4.000 YTL'yi aşan mahsuben iadelerde inceleme raporu, teminat mektubu veya YMM raporuyla iade yapılacağı, YMM rapor düzenleme sınırıyla ilgili olarak da, ihraçat istisnasında belirtilen düzenlemeler esas alınacağı belirtilmiştir.

      37 sıra no'lu SM, SMMM ve YMM kanunu Genel tebliğinde 2006 yılı itibariyle( yeniden değerleme oranında yapılan artışla) mükellefle süresinde yapılmış tam tasdik sözleşmesi yoksa 231.000 YTL'ye kadar rapor düzenlene bileceği, aynı tebliğde düşük oranlı teslimlerden dolayı yıllık YMM rapor düzenleme sınırının 461.000 YTL olduğu belirtilmiştir.

      Buna göre düşük oranlı teslimler dolaysıyla yıl içinde aylık mahsuben iadelerde, her dönem için YMM 231.000 YTL'ye kadar, ertesi yılda yıllık yazılacak rapor için 461.000 YTL'ye kadar rapor düzenlenebilecektir.

41 seri no'lu KDV sirkülerinde yıl içinde mahsuben iade isteme mükellefin ihtiyarında olduğu açıklanmıştır. Mükellef isterse yıl içinde aylık mahsuben iade yaptırabilecek, istemezse ertesi yıl yıllık olarak iade talep edebilecektir.

      Bilindiği üzere gerek aylık bazda gerekse yıllık bazda iade edilebilecek tutarın 2006 itibariyle 10.000 YTL'yi aşan kısmı iade edilmektedir.

      Yıl içinde aylık bazda 10.000 YTL'ye kadar herhangi bir iade talebinde bulunulmamaktadır. 10.000 YTL'yi aştıktan sonra aşan kısım aylık bazda iade talep edilmektedir.Yıl içinde aylık  olarak kısmen ya da tamamen mahsuben iade yapılmış, ya da istenmiş olunabilir.  Mahsup yapılamayan ya da istenmeyen dönemler ertesi yıl, yıllık olarak iade talep edilecektir. İadenin hesabı sırasında yıl içinde yapılan mahsuben iadeler hiç dikkate alınmadan iade tutarı hesaplanacak, bulunan tutardan daha sonra yıllık limit (10.000 YTL) ve yıl içinde mahsup istenen iade tutarları düşüldükten sonra kalan kısım mükellefe nakden ya da mahsuben iade yapılacaktır.

KDV tevkifatı, KDV kanunun 9. maddesindeki yetkiye dayanarak Maliye Bakanlığı bazı işlemlerin teslimlerinde teslim bedeli üzerinden fatura üzerinde ayrıca hesap edilen KDV’nin yine Bakanlığın belirlediği oranda bu KDV’nin mal teslim edilen ya da hizmet alan tarafından yapılan tarafından tevkifat yapılıp  (kesinti) ertesi ayın 20. gününe kadar 2 no’lu KDV beyannamesiyle beyan edilmesidir. Örneğin tekstil sektöründe fason iş yaptıran bir mükellef işi yaptıran fason fatura üzerinden hesap edilen %18 KD’nin 2/3 oranında tevkifat yapmak zorundadır. Hesaplanan KDV’nin %12’sini tevkif edip ertesi ayın 20’sine kadar 2 no’lu KDV beyannamesiyle beyan etmek zorundadır.

KDV tevkifatı  yapılacak işlemlerin neler olduğu tevkifat ve iade esas ve usülleri 51 no’lu tebliğle başlamış 96 no’lu tebliğe kadar aradaki tebliğlerle yenileri eklenmiştir. Bunlardan yapılacak tevkifat oranları her işlem üzerinden farklı farklı oranlar belirlenmiştir.  Bu teslimlerden dolayı KDV iadesi yapılmaktadır. İade 91 no’lu tebliğde belirtilen yapım işleri hariç diğerlerinde nakit iade yoktur. Genelde mükellefin kendi vergi veya sigorta borçlarına mahsuben iade yapılmaktadır.   Tevkifat yapılacak işlemlerin çok sayıda olması her bir işleme farklı oranlarda tevkifat yapılması ve her birinde iade usullerinin farklı farklı olması burada belirtilmesi çok güç olacaktır. Bunun yerine tevkifat yapılacak işlemler ve oranlarını www.tekinymm.com Web adresimizdeki "pratik hatlar"  butonun da tablo olarak belirtilmiştir. Yine aynı butonda tevkifat yapılan işlemlerde nakden yada mahsuben iade bilgileri ile YMM raporunun geçerli olup olmadığı tablo halinde belirtilmiştir.

 34. Tevkifatdan dolayı İadeyi hangi mükellef istemektedir? İade sırasında verilecek belgeler nelerdir?

KDV tevkifatını, tebliğlerde belirtilen malları yada hizmetleri alanlar yapmak ve Tevkif edilen vergiyi de 1 no’lu KDV beyannamesinden bağımsız olarak 2 no’lu KDV beyannamesiyle beyan etmek zorundadırlar.

      Öte yandan iş yapan ya da malı teslim eden taraf Kesinti yapıldıktan sonra kendinde kalan KDV ‘yi 1No’lu KDV beyannamesinde beyan etmektedir.

      Örneğin 100.000 YTL tutarında  fason konfeksiyon işçiliği yapan mükellef A’nın beyanı ve iade durumunu gösteren aşağıdaki gibi gösterilebilir. 

      Teslim ve Hizmetler tutarı ( Fason işçilik)               :  100.000

      Hesaplanan KDV   (100.000 * %18*1/3 =)             :    6.000

      Önceki Dönem İnd. KDV   (varsayılmış)                 :    5.000

      Bu dönem İnd. KDV (Varsayılmış)                         :   11.000

Toplam İnd. KDV (5.000 + 11.000 =)                          :   16.000

40. İade Edilecek KDV                                               :   12.000

Devreden KDV (16.000 – 12.000 )                              :    4.000

Beyannamenin arka yüzü:

Diğer İade Doğuran İşlemler

Teslim ve Hizmet tutarı (fason işçilik tutarı)                  :100.000

İadeye Esas alınacak KDV (100.000 * %12)                :  12.000

Mükellef iade istemek zorunda değildir. Şayet iade istemek durumunda kalırsa Beyannameyi yukarıdaki şekilde süresinde beyan edebileceği gibi sonradan düzeltme beyannamesiyle de  iade isteyebilir.

İade isteme sırasında aşağıdaki belgeler vergi dairesine verilmesi gerekir.

1-      Dilekçe

2-      İndirilecek KDV

3-      KDV tevkifatı yapanın aslı gibidir kaşeli ve imzalı 2 No’lu KDV beyanname örneği

4-      Ayrıca düzenlenmiş KDV tevkifatı yapılanlar için liste varsa bu listenin  de kaşeli imzalı örneği

5-      2 no’lu beyannameye ilişkin tahakkuk fişi ve ödeme makbuzu

84 no'lu tebliğe göre indirimlerimiz içinde yer alan firmaların hakkında olumsuz tespit veya rapor bulunması halinde, iadenin özel esaslara göre yerine getirileceği diğer bir ifade ile ya bu firmaların faturalarına isabet eden KDV'nin iadeden çıkartılması, yada 4 kat teminat verilmek suretiyle iade yapılmaktadır.

         Ancak, gerek 70 sıra no'lu, gerekse 87 sıra no'lu tebliğin 2/d bölümüyle eklenen 84 sıra no'lu tebliğin 3.1.6. bölümünde, indirimler içinde yer alan KDV tevkifatı yapılmış olan mal ve hizmet alışlarına ilişkin  verginin beyan edilmiş ve ödenmiş olması şartıyla, tevkifat dışı kalan verginin hazineye intikal etmemiş olması veya mal satan ya da hizmet veren mükellefin kodda yer almış olması iadenin genel esaslara göre yerine getirilmesine engel olmayacağını belirtilmiştir. Örneğin konfeksiyon ihraçatcısı firmanın fason olarak yaptırdığı 100.000 YTL fason işçilikten dolayı %12 KDV tevkifatı yapmış ve 2 no'lu KDV beyannamesiyle beyan edip ödemişse, Fasoncu firmanının %6 'lık vergisinin hazineye intikal etmemiş olmasından ya da bu firmanın kod listesinde yer almasından dolayı iadenin %6'lık kısmının çıkartılmasının istenemeyeceği ya da tamamı için 4 kat teminat istenemeyecektir. İhraçatcı firmanın iadesi genel esaslara göre yerine getirilecektir. Ayrıca bu konuda İstanbul Defterdarlığının 15.10.2004 tarih ve 6721 sayılı görüşü bulunmaktadır.

Yolcu beraberi eşya ihracı adındanda anlaşılacağı üzere yurda gelen yabancı turistlere yanlarına götürmek üzere aldıkları mallara istisna kapsamında mal satılmasını sağlamak üzere getirilmiştir. Bu satışlarla ilgili istisna uygulaması 43 no’lu KDV genel tebliğinde yapılmıştır.

      Bavul ticareti ise özellikle Türk cumhuriyetleri ve Rusya gibi ülkelere İstanbul Laleli piyasından bavullarla yapılan satışların kayda alınması amacıyla geliştirilmiş bir ihraç türüdür. Bu satış türüne ilişkin istisna uygulaması 61 sıra no’lu KDV genel tebliğinde açıklanmıştır. KDV beyannamesinde 22. satırda 43 no’lu satışlar, 24. satırda 61 sıra no’lu satışlar beyanı yapılmaktadır. Bu iki satış türünde istisna kapsamında satış yapabilmek için vergi dairesinden istisna belgesi almak gerekmektedir. Alınan istisna belgesiyle heriki satış yapmak mümkündür.

      Birbirine benzeyen bu iki satış türünün ayrılan noktaları aşağıda belirtilmiştir:

      Yolcu beraberi satışı mutlaka yabancı uyrukluya yapılması gerekmektedir. Yurtdışında oturan Türk uyruklulardan ayrıca ikamet tezkeresi istenmelidir. Bavul ticaretinde ise satışın yabancı uyrukluya yapılma zorunluluğu yoktur.

      Yolcu beraberi eşya ticaretinde 4 nüsha özel fatura düzenleyip alıcıya ilk 3 nüsha teslim edilmekte, düzenlenen faturada KDV ayrıca gösterilmekte ve KDV alıcıdan faturayla birlikte tahsil edilmektedir.  Bavul ticaretinde 5 nüsha Özel fatura düzenlenmekte ilk 4 nüsha alıcıya verilmekte, faturada KDV ayrıca hesaplanmamakta faturada gösterilmemektedir.

      Yolcu beraberi eşya ihracı faturasında dövizli satış yapma zorunluluğu yoktur. Fatura bedeli YTL cinsinden tahsil edilebilmektedir. Bavul ticaretinde ise faturada döviz bedeli mutlaka ayrıca gösterilmekte ve fatura bedeli döviz olarak tahsil edilmektedir. Tahsil edilen döviz mutlaka bozdurulup DAB’ı alınmalıdır.

      Yolcu beraberi satışta alıcı 3 ay içinde malı yurtdışına çıkartmak zorunda olup, 1,2 ve 3. nüsha özel faturayı çıkış gümrüğüne teslim edip, 3. nüsha onaylatarak 1 ay içinde satıcıya getirdiğinde fatura düzenlenme sırasında ödediği vergiyi geri alabilmektedir. Yada bildirdiği banka hesabına 10 gün içinde satıcı firma yatırmak zorundadır. Veya yetki verilmiş özel kuruluşlarca ödeme yapılmaktadır.

Bavul ticaretinde de 3 ay içinde mal yurtdışı edilmesi gerekmekte ancak 5 nüsha satıcı firma tarafından düzenlenmiş özel faturanın ilk 4 nüshası maliye bakanlığı ve Gümrük müsteşarlığınca belirlenmiş gümrük kapılarından alıcının yanında satıcı ya da taşıyıcı firmalarca da gümrük yetkililerine verilmekte 4. nüsha onaylatılarak satıcıya teslim edilmektedir.

      Yolcu beraber eşya ihracında mutlaka KDV beyan edilmektedir. mal yurtdışı edildiğinde onaylı faturanın gelmesiyle birlikte 36. satıra yazılarak tekrar indirim yapılmakta beyannamenin arka yüzünde teslim tutarı ve alıcıya ödenen KDV tutarı yazılmakta, aynı tutar  vergi beyannamenin önyüzündeki  40. satırında iade olarak istenmektedir.

      Bavul ticaretinde de mutlaka KDV beyan edilmektedir. Beyan dönemine kadar onaylı fatura ve DAB’ı gelmişse 36. satırda indirilerek düzeltme yapılmakta, beyannamenin arka yüzünde teslim tutarı ve yüklenilen KDV tutarı yazılmakta, yüklenilen KDV beyannamenin önyüzünde 40. satırda iade istenmektedir.

      İade talep edilirken beyanname dizayndan yolcu beraberi eşya ihracında, yolcuya ödenen KDV tutarı iadeye esas alınırken, bavul ticaretinde yüklenilen KDV esas alınmaktadır. Örneğin satılan mal %18 tabi bir malsa yolcu beraberi satış türünde iade %18 olurken, bavul ticaretinde bu malın alışı sırsında ya da imalatında yüklenilen vergi tutarı kadar ; %18 den küçük bir tutarda iade istenmektedir.

      Yolcu beraberi eşya ihracında en az 100 YTL fatura istisna kapsamında düzenlenebilmektedir. Üst sınır bir belirleme yapılmamış olmakla birlikte tebliğde kişilerin şahsi ihtiyaçlarında kullanabilecekleri miktarda şeklinde bir açıklama bulunmaktadır.

      Bavul ticaretinde ise alt sınır 600 YTL olup, üst sınır belirlenmemiştir.

      Her iki satış türünde hizmet satışlarına istisna uygulanmamaktadır.

 37. Bavul Ticareti kapsamında satış yapmanın şartları nedir?  KDV beyanı ve iadenin istenmesi nasıl oluyor?

Bavul ticareti kapsamında ticaret yapmak için öncelikle vergi dairesinden İstisna belgesi alınması gerekmektedir. Aynı belge ile yolcu beraberi eşya ihracı kapsamında (43 no'lu KDV genel tebliği kapsamında) satış yapılabilir.

      Bu satışlar için 5 nüsha özel fatura düzenlenmektedir. İlk 4 nüsha alıcıya teslim edilecektir. Kesilen bu faturada KDV hesaplanmayacak ancak satış faturasında döviz tutarı belirtilecektir.

Satışı takip eden 3 ay içinde maliye Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığınca belirlenen gümrük kapılarından yurtdışına çıkartılmış olacaktır. Gümrük kapılarında bu özel faturaların 2,3,4.  nüshaları onaylanıp, 2,3 nüshası kendinde 4. nüshası alıcıya verilecektir. Bu özel faturalar taşıyıcı firmalarca yada satıcılarca da onaylatılabilmektedir.

      Bu onaylanmış faturalar ile Döviz Alım Belgesi faturaların beyan edileceği ertesi ayın 20.sine kadar gelirse istisna kapsamında beyan edilecektir.

      Bavul ticareti kapsamında Özel faturayla yapılan satışın beyanı ve KDV iadesinin gösterilmesini örnek olay üzerinde aşağıdaki şekilde açıklayabiliriz:

      Örnek olay:

      ABC. Ltd. Şti., 2006/ Ekim ayında 150.000 YTL (100.000 $) tutarında elektrik malzemesi özel fatura düzenlemek suretiyle satış yapmıştır. Satılan bu eşyalar 15 kasım 2006 tarihinde yurtdışına çıkarılmış, Özel faturanın 4. nüshası gümrük görevlilerince onaylanıp alıcıya (satıcı ya da taşıyıcı firmaya da olabilir) verilmiştir. Satıcı KDV beyannamesini vermeden önce 100.000 $ 'a ait DAB'ı ve onaylı özel faturayı temin etmiştir. Bu malların alımı yada imalatı sırasında yüklendiği KDV'de 15.000 YTL olsun. Ekim ayında toplam indirilecek KDV toplamı 25.000 YTL  olduğu bu dönemde başka bir tesliminde bulunmadığı varsayılsın.

      Bu bilgilere göre beyanname aşağıdaki gibi doldurulur:

10-Teslim ve Hizmet Bedeli (61 no'lu KDV Genel Tebliği Kapsamında Yapılan Teslimler)  :           150.000

Hesaplanan KDV                                                                                                         :           18.000

33- Bu dönem indirilecek KDV                                                                                      :           25.000

36- 61 no'lu KDV genel tebliğ kapsamında teslimlere ilişkin düzeltilecek KDV                    :           18.000

37- İndirimler Toplamı            (18.000 + 25.000)                                                           :           43.000

40- İade Edilecek KDV            (Yüklenilen KDV- Tablo )'dan)                                          :           15.000

41- Sonraki Döneme Devreden KDV (43.000-15.000)                                                    :            28.000

Beyannamenin Arka Yüzü (Tablo-9)

403- Teslim Ve Hizmet Tutarı                           : 150.000

71- İadeye Konu Olan KDV (Yüklenilen KDV)    :   15.000

Özel faturanın onaylı örneği ve DAB ertesi ayın 20'sine kadar (beyan dönemine kadar) gelirse yukarıdaki şekilde beyan edilip, iade aynı beyanda istenmelidir.

Beyan dönemine kadar Özel fatura ve DAB' yetişmezse yine KDV  tahsil edilmiş gibi beyan edilecek, 36. satıra herhangi bir şey yazılmayacağından ve tablo 9 doldurulmayacağından iade istenmeyecektir.

Faturayı düzenledikten sonra 3 ay içinde özel fatura ve DAB alındığında alındığı dönem beyannamesine;

36- 61 no'lu KDV genel tebliğ kapsamında teslimlere ilişkin düzeltilecek KDV                 :           18.000

40- İade Edilecek KDV            (Yüklenilen KDV- Tablo )'dan)                                        :           15.000

Beyannamenin Arka Yüzü (Tablo-9)

407-Teslim Ve Hizmet Tutarı                          : 150.000

71- İadeye Konu Olan KDV (Yüklenilen KDV)    :   15.000

Bilindiği üzere  KDV kanunun 11/1-c maddesine göre imalatçılar, ihraç edilmek üzere yurt içindeki mükelleflere mal tesliminde bulunabilmekteler. İhraç kayıtlı mal 3 ay içinde ihraç edildiğinde, teslim edilen mal için  tecil edilen vergi varsa terkin edilmekte, tecil edilen vergi yoksa teslim edilen mal üzerinden hesaplanan vergi GÇB’ler geldikçe nakden veya mahsuben iade edilebilmektedir.

      İmalatçıların teslim ettikleri mal, Özel faturayla bavul ticareti kapsamında teslim edilmişse, ihracatın bu şekilde yapılması sonucu ortaya çıkan iade, nakden iade hiçbir suretle yapılamamaktadır. 84 no’lu tebliğin I/1.1. bölümünde yapılan düzenlemeye göre, nakden iade yapılamayacağı, sadece  kendine ve mal ve hizmet satın aldığı mükelleflerin vergi ve sigorta borçlarına mahsup yapılabileceği belirtilmiştir.

KDV’den istisna edildiği halde vergi hesaplanan ya da %1’e veya %8’e tabi olduğu halde %18 KDV hesaplanarak alıcıdan fazla tahsil edilen KDV, Katma değer vergisi kanunun 8/2. maddesine göre fazla tahsil edilen KDV, ilgili dönem beyannamesiyle vergi dairesine öncelikle beyan edilmesi gerekmektedir.

Fazla tahsil edilen bu vergi, sadece indirim imkanı olmayanlara iade edilmekte iken 28.2.2004 tarihinden sonra 5035 sayılı kanunla, KDV kanunu 8/2. maddesinde  yapılan değişiklikle indirim hakkı bulunanlara da fazla ödenen verginin iadesi imkanı getirilmiştir.

      91 seri no’lu tebliğde iadenin ne şekilde yapılacağı açıklanmıştır. Buna göre,

      Fazla hesaplanan vergi, indirim hakkı olan bir mükellefe yapılan teslime ait ise, alıcı firma bu vergiyi öncelikle indirim yaparak giderecektir. İndirim yoluyla giderememişse bir dilekçe ile müracat ederek fazla ödenen verginin iadesini nakden ya da mahsuben talep edebilecektir.

      İade edilecek vergi, fazla hesaplama yapılan dönemle iadenin istendiği dönemler arasında  geçen dönemlerdeki devreden KDV’lerin, iade talep edilecek vergiden büyük olması gerekir. Devreden kdv yoksa iade de talep edilmeyecek, devreden kdv, iade talebinden küçükse, küçük olan tutar iadeye konu edilecektir.

      Bu nedenle dilekçede, fazla hesaplanan KDV tutarı ile arada geçen dönemdeki devreden KDV tutarları  liste halinde belirtilecektir. İade tutarı, iadenin istendiği dönem beyannamesindeki devreden KDV’den çıkartılıp, iade edilecek KDV satırına dahil edilerek beyanname hazırlanacaktır.  Bu beyanname  dilekçe ekinde vergi dairesine sunulacaktır. Dilekçe ekinde ayrıca fazla ödemeye ilişkin faturanın satıcı firma tarafından onaylanmış örneği de eklenecektir. Vergi Dairesi gerekli incelemeyi yaptıktan sonra iade işlemini yapacaktır. Vergi Dairesi, iade sırasında satıcı ya da alıcı firmanın 84 no’lu tebliğin özel esaslara göre iade yapılmasını gerektiren hususların bulunduğunu tespit etmesi halinde, iadeyi bu esaslar göre yerine getirecektir.

      İade, 4.000 YTL ‘ye kadar ise vergi dairesi incelemesiz ve teminatsız yerine getirebilecektir. 4.000 YTL’nin üstündeki iade için inceleme yapılaması veya  YMM raporu verilmesi halinde yapılabilecektir.  Süresinde tam tasdik sözleşmesi yoksa 2006 t.yılı itibariyle YMM, bir dönem için 231.000 YTL’ye kadar rapor düzenleyebilmektedir. Tam tasdik sözleşmesi varsa herhangi bir sınır bulunmamaktadır.

      Fazla ve yersiz alınan KDV’lerin iadesiyle ilgili diğer özellikli hususlar aşağıda belirtilmiştir:

      Fazla ve yersiz alınan verginin iadesi, öncelikle alıcı firma tarafından indirim yoluyla giderilecek, giderilememesi durumunda  nakden ya da mahsuben iade yapılacaktır.

      Fazla ve yersiz alınan vergi dönemi ile, iade istenen dönem arasında verilen kdv beyannamelerinde devreden kdv bulunması gerekir. İade, devreden kdv’yi geçmeyecek şekilde istenmelidir.

      Faza ve yersiz vergi, istisna kapsamında örneğin ihracat tesliminde yüklenim listesinde kullanılmışsa,  bu listeden fazla kısım çıkartılıp, kalan kısım ihracat dan dolayı yüklenilen vergiye esas  alınacaktır. Fazla ödenen vergi kısmı ise, ihracat dan dolayı iade isteme şeklinde değil de, faza ve yersiz ödenen vergilerin iadesi usulüne göre istenecektir.

      Tevkifat yoluyla fazla ödenen vergiler, 2 no’lu beyanname ile ödeme yapan mükellef tarafından iadesi istenecektir.  Bu iadede herhangi bir sınırlama olmadan tamamı nakden ve mahsuben incelemesiz yerine getirilecektir.

      Fazla ve yersiz alınan vergilerin (4.000) YTL’ye  kadar kısmını, vergi dairesi incelemesiz nakden ya da mahsuben iade işlemini yerine getirecektir.

      (4.000) YTL’yi geçen mahsuben ya da nakden iadelerde İnceleme ya da YMM raporuyla iade yapılacaktır.

      Teminat mektubuyla fazla ve yersiz verginin iadesi mümkün değildir.

İade alacağının öncelikle varsa mükellefin kendi vergi borçlarına mahsup edilmektedir. 84 nolu tebliğin I/1.4 no’lu bölümünde  kendi borçlarından sonra kalan iade alacağı, ortaklara ya da mal ve hizmet satın aldığı mükelleflere nakit iade yapılması istenebilmektedir.İadenin bu şekilde mal ve hizmet satın aldığı üçüncü kişilere nakden yapılması istendiğinde, bu talebin yazılı yapılması ve yazıda alacağın kime yapılacağı açıkca belirtilmesi gerekmektedir.

      Nakden iadede, 4.000 YTL’ye kadar vergi dairesi incelemesi sonucu, 4.000 YTL’yi geçtiğinde, teminat mektubu, inceleme raporu veya YMM raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.

84 sıra no’lu KDV genel tebliğin I/1.1.4. bölümünde yapılan açıklamaya göre iade alacağın mahsuben yapılan kısmı, incelemesiz ve teminatsız yapılacak iade hesabında dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.

84 sıra no’lu KDV genel tebliğin I/1.1.2. bölümünde yapılan açıklamaya göre, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarına mahsup istenebileceği belirtilmiştir. Ancak tahakkuk eden her borcun mahsubundan önce yeni bir dilekçe ile mahsup istenen borçların belirtilmesi gerekmektedir.