|
Ömer TEKİN Yeminli Mali Müşavir (info@tekinymm.com)
Fason Konfeksiyon Teslimlerinde KDV Tevkifatı ve İade Uygulamasında Son Durum
I-Giriş: Bilindiği üzere Fason tekstil ve konfeksiyon teslimlerinde ilk önce 10.1.1996 tarihinde 51 sıra no’lu KDV genel tebliğle 2/3 oranında KDV tevkifatı yapılması zorunluluğu getirilmişti. 24.2.1999 tarihinde yayımlanan 72 no’lu tebliğle de mükelleflere iade hakkı tanınmıştı. 105 sıra no’lu tebliğin yayımlandığı 30.6.2007 tarihine kadar bu teslimlere genel oran uygulanmakta iken bu tebliğin yayımı üzerine 1.6.2007 tarihinden itibaren %8 düşük oran uygulanmaya başlamıştı. Ayrıca aynı tebliğle tevkifat yapılma zorunluluğu kaldırılmıştı. En son 4.1.2008 tarhinde 107 no’lu KDV genel tebliğ yayımlanmış olup, bu tebliğle, fason konfeksiyon teslimlerine ½ oranında tekrar tevkifat yapılma zorunluluğu getirilmiştir. Son yapılan değişik sonucu, fason tekstil ve konfeksiyon teslimlerinde iki iade hakkı doğmuş bulunmaktadır. Bunlardan biri tevkifattan dolayı iade hakkı, diğeri düşük oranlı teslimden dolayı iade hakkıdır. Bu yazımızda, fason tekstil ve konfeksiyon teslimlerindeki KDV tevkifatı ve iade uygulamasının 107 sıra no’lu tebliğden önceki seyri ve tebliğin yayımından sonraki uygulamanın aldığı son durum hakkında açıklamaya yer verilmiştir.
II- KDV Tevkifatı ve İade Uygulamasının 107 no'lu Tebliğden Önceki Seyri: A- 24.2.1999 -1.6.2007 Tarihleri arası Uygulama: Tekstil ve konfeksiyon teslimlerinde ilk iade hakkı, 24.2.1999 tarhinde yayımlanan 72 sıra no’lu KDV genel tebliğle getirilmişti. Bu tebliğde, tekstil ve konfeksiyon teslimleri nedeniyle tevkifatdan dolayı ortaya çıkan KDV iadesini, mükelleflerin sadece kendi vergi borçlarına mahsuben iade talep edebilecekleri açıklamasına yer verilmişti. 1.12.2000 tarihinde yayımlanan 77. sıra no’lu tebliğle, 200 YTL’ye kadar olan iade talepleri, inceleme raporu aranmadan ve teminat gösterilmeden istenen belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine, 200 YTL’yi aşan iadelerde YMM veya inceleme raporunun vergi dairesine ulaşması üzerine yine sadece kendi vergi borçlarına mahsuben iade edilebileceği açıklanmıştı. 1.3.2001 tarihinde yayımlanan 81 sıra no’lu tebliğle 200 YTL olan sınır, 2000 YTL’ye yükseltilmiştir. 19.1.2005 tarihinde yayımlanan 93 sıra no’lu tebliğle, sadece kendi vergi borçlarına mahsuben iade yapılmakta iken bu tebliğden sonra kendi sigorta borçlarına da mahsuben iade imkanı getirilmişti. Bu uygulamada 2000 YTL’yi aşan mahsuben iadelerde, inceleme raporu veya YMM raporunun ibrazı istenmekte ya da iade teminat karşılığı yerine getirilmekteydi. 3.7.2005 tarihinde yayımlanan 95 sıra no’lu tebliğle, sadece işletmede çalışan ücretlilere ait gelir vergisi ile SSK pirimleri hiçbir sınırlama olmaksızın tamamına teminatsız ve raporsuz mahsuben iade yapılabilme imkanı getirilmişti. Bununla birlikte aynı dönemde kendi vergi borçlarına da mahsuben iadesi de sözkonusu olması durumunda 2.000 YTL lik sınır dikkate alınarak bu tutarı geçen kendi vergi borçlarının mahsuben iadesinde, rapor ya da teminat istenme şartı geçerliliğini korumaktaydı.
B- 1.6.2007-4.1.2008 Tarihleri arası Uygulama: Bilindiği üzere 30.6.2007 tarihinde yayımlanan 105 sıra no’lu KDV genel tebliğle, fason konfeksiyon teslimlerinde 1.6.2007 tarihinden itibaren KDV oranı %8’e düşürülmüş, ayrıca KDV tevkifatı yapma zorunluluğu da ortadan kaldırılmıştı. Bu tebliğle de tekstil ve konfeksiyon teslimlerine tevkifat yapma zorunluluğu getiren 51, 53 ve 58 sıra no’lu tebliğlerin ilgili bölümleri yürürlükten kaldırılmıştı. Tevkifatın kaldırılmasıyla birlikte, tevkifattan kaynaklanan iade hakkı da ortadan kalkmış oldu. Ancak bu sefer teslim oranının %8’e düşmesi nedeniyle KDV kanunun 29/2. maddesine göre, yıl içinde aylık mahsuben iade, yıl geçtikten sonra takip eden yılın ocak-kasım aylarında yıllık olarak nakten ya da mahsuben iade hakkı doğmuş oldu. Tabi 4.000 YTL’yi geçen iade alacakları, inceleme raporu veya ymm raporu ya da teminat gösterilmek suretiyle iade yapılabiliyordu. C- 107 Sıra NO’lu KDV Genel Tebliğle Getirilen Düzenleme: En son 4.1.2008’de 107 sıra no’lu KDV genel tebliğ yayımlanmıştır. Bu tebliğde fason tekstil konfeksiyon teslimlerine ilişkin getirilen düzenleme aşağıdaki gibidir: “… 51, 53 ve 58 Seri No.lu KDV Genel Tebliğlerinde kapsamı ile uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlenen fason tekstil ve konfeksiyon işlerinde (1/2) oranında KDV tevkifatı uygulanacaktır. Tevkifat uygulaması, bu Tebliğin yayımını izleyen günden itibaren düzenlenecek faturalara konu işlemler için geçerli olacaktır. Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işlerinde tevkifat uygulamasından doğan KDV alacakları, münhasıran vergi inceleme raporu ile iade edilecektir. İade talebi, vergi incele raporunun vergi dairesine intikal ettiği tarih itibariyle geçerlilik kazanacaktır. Aynı işlem dolayısıyla, tevkifat ve indirimli oran uygulamaları nedeniyle KDV iade alacağı doğmuşsa, öncelikle tevkifattan doğan KDV alacağı (mükellefin isteğine bağlı olarak nakden ve/veya mahsuben) iade edilecektir. KDV alacağının indirimli oran uygulamasından doğan kısmı; inceleme raporu yılı içinde vergi dairesine intikal ederse mahsuben, yıl geçtikten sonra intikal ederse nakden ve/veya mahsuben iade edilecektir. Bu kapsamda yapılacak iadelerde, fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işlerinde tevkifat uygulamasını düzenleyen daha önceki genel tebliğlerde yer verilen ve bu Tebliğe aykırı olmayan açıklamalar geçerli olacaktır. Mükellefin aynı dönemde başka iade hakkı doğuran işlemlerinin bulunması halinde bu işlemlere ait iade talebinin, söz konusu işlem veya işlemlerle ilgili usul ve esaslar çerçevesinde sonuçlandırılacağı tabiidir.” Denilmektedir. III- Enson Yayımlanan 107 no'lu Tebliğden sonra KDV Tevkifatı ve İade Uygulaması: 4.1.2008’de yayımlanan 107 sıra no’lu tebliğle fason tekstil ve konfeksiyon teslimlerine ilişkin tevkifat ve iade uygulaması aşağıdaki gibi olmuştur: 1. 105 sıra no’lu tebliğle 1.6.2007’den bu yana %8 KDV olarak uygulanan oran, halen uygulamaya devam etmektedir. 2. 4.1.2008 tarihinden itibaren fason tekstil ve konfeksiyon teslimlerinde ½ oranında tevkifat yapılacaktır. Buna göre fason ve tekstil konfeksiyon işi yaptıran mükellefler teslimler üzerinden %4 KDV tevkifatı yapıp, 2 no’lu KDV beyannamesiyle takip eden ayın 24’üne kadar beyan edeceklerdir. 3. Fason tekstil ve konfeksiyon işi yapan firmalar, faturanın kesilmesi sırasında kendilerine ödenen ½ oranındaki %4’lük KDV’yi 1 No’lu KDV beyannamesiyle beyan edeceklerdir. 4. Fason iş yaptıran firmaların, tevkif ettikleri ve 2 no’lu KDV beyannamesiyle beyan ettikleri KDV’lere ilişkin tahakkuk fişlerinini fason işi yapanlara ulaştırmaları üzerine, bu KDV’ler, fason iş yapanlarca indirim konusu edilebilecekdir. 5. 4.1.2008 tarihinden sonra yapılacak fason teslimlerinden dolayı verilecek KDV beyannamesinde iki iade hakkı doğmuş olmaktadır: Bunlardan biri 1/2 tevkifatından dolayı, diğeri düşük oranlı teslimden dolayı KDV kanunun 29/2. maddesine göre aylık ya da yıllık iade hakkıdır. 107 sıra no’lu tebliğe göre, aynı işlemden dolayı tevkifattan ve düşük oranlı teslimlerden dolayı iade hakkı bulunması durumunda, önce tevkifattan doğan iade kısmı, daha sonra düşük oranlı iade kısmının yerine getirileceği açıklanmıştır. Örneğin, 2008/Nisan döneminde 200.000 YTL tutarında tekstil ve konfeksiyon teslimi bulunan bir mükellefin vereceği KDV beyannamesinde, ½ tevkifattan dolayı (200.000 x %8 /2 =) 8.000 YTL iade hakkı doğmuş olmaktadır. Aynı işlemden dolayı düşük oranlı teslim yapılmış olduğundan KDV kanun 29/2. maddesine göre de iade hakkı doğmuş bulunmaktadır. Düşük oranlı bu iade hakkı tutarı, 99 ve 101 sıra no’lu tebliğdeki açıklamalara göre 2008/ocak ayından örneğimizdeki iadenin isteneceği 2008/nisan ayına kadar kümülatif olarak hesaplanıp, bulunan tutardan 2008 yılına ilişkin iade edilmeyecek sınır olan 11.600 YTL’yi düşdükten sonra kalan kısım iadeye konu edilecektir. Bu şekilde hesaplanan iade tutarının da 10.000 YTL olduğunu varsayalım. Örneğimizdeki İadenin yapılması sırasında, önce tevkifattan doğan 8.000 YTL kısım, daha sonra düşük oranlıya ait (10.000 – 8.000 =) 2.000 YTL’lik kısım yerine getirilecektir. Tevkifattan doğan kısım yıl içinde aylık nakten ve/veya mahsuben, düşük oranlıya ait kısım ise yıl içinde aylık sadece mahsuben, yıllık istenmesi durumunda nakten ve/veya mahsuben iade yapılabilecektir. Aynı tebliğde, bu iadeler münhasıran inceleme raporuna istinaden yapılacağı, iadelerinde inceleme raporunun vergi dairesine ulaşması üzerine yerine getirileceği belirtilmiştir. Tebliğde iadenin YMM raporuyla yerine getirileceğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiş olduğundan, iade sadece inceleme raporuyla yerine getirilebilecektir.
|
